top of page

KÜRESEL GIDA KRİZİ (Part 2)

OECD ve FAO yayınladığı küresel gıda krizi 2023 ile 2032 yılları arasındaki öngörülerden oluşmaktadır.

Projeksiyon dönemi boyunca, dünya nüfusunun 2022'de 7,9 milyardan 2032'de 8,6 milyar kişiye çıkması bekleniyor. Bu, son on yılda yaşanan yıllık %1,1'lik oranla karşılaştırıldığında yıllık ortalama %0,8'lik bir büyüme oranına karşılık geliyor. Nüfus artışı düşük gelirli ülkelerde, özellikle de önümüzdeki on yılda yıllık %2,4 ile en hızlı büyümeyi göstermesi beklenen Sahra Altı Afrika'da yoğunlaşıyor. Çin nüfusu 2022'de ilk kez azaldı (Birleşmiş Milletler Nüfus Beklentileri 2022 Revizyonuna göre)ve 2032 yılında tahmin döneminde daha da düşerek 1,41 milyar nüfusa gerilemesi bekleniyor. 2032 yılında 1,52 milyar nüfusa sahip olan Hindistan'ın, 2024 yılında dünyanın en kalabalık ülkesi olarak Çin'i geride bırakması bekleniyor. Projeksiyon döneminde birçok Avrupa ülkesinin, Japonya ve Kore'nin nüfuslarının azalması bekleniyor.

Önümüzdeki on yıl için ulusal GSYİH ve kişi başına gelir tahminleri, IMF Dünya Ekonomik Görünümü'ne (Ekim 2022) dayanmaktadır . Kişi başına düşen gelir sabit 2010 ABD doları cinsinden ifade edilmiştir.

2021'de yüzde 5,8 olan küresel GSYİH büyümesinin 2022'de yüzde 3'e düşmesinin ardından, küresel GSYİH büyümesinin 2023'te yavaşlamaya devam etmesi ve önümüzdeki on yılda ortalama yüzde 2,6 oranında istikrar kazanması bekleniyor. 2023-32 döneminde GSYİH, Asya Pasifik bölgesinde, özellikle de Hindistan, Çin ve Güneydoğu Asya'da en güçlü şekilde büyümeye devam edecek. Sahra Altı Afrika ile Yakın Doğu ve Kuzey Afrika'da ortalama GSYİH büyümesinin küresel ortalamanın üzerinde olacağı, Latin Amerika, Karayipler ve OECD ülkelerinin ise daha düşük olacağı öngörülüyor.

Bu Görünümde kişi başına düşen reel GSYİH kullanılarak ulusal ortalama kişi başına gelir yaklaşık olarak hesaplanmıştır . Bu gösterge, tarımsal ürünlere olan talebin temel belirleyicilerinden biri olan hanehalkı harcanabilir gelirini temsil etmek için kullanılmaktadır. Dünya Bankası'nın Yoksulluk ve Paylaşılan Refah 2022 raporunda da görüldüğü gibi, ulusal ekonomik büyüme eşitsiz bir şekilde dağılıyor. Bu durum özellikle nüfusun en yoksul %40'ının gelirinin ortalama gelir artışının gerisinde kaldığı Sahraaltı ülkeleri için geçerli. Bu nedenle, bu Görünümdeki ulusal ortalama gıda talebi projeksiyonlarıortalama gelir büyümesine dayalı olarak beklenenden sapabilir. Ayrıca, COVID-19 salgını ülkeler içindeki gelir eşitsizliklerini derinleştirdi; En yoksulların gelir kaybı yüzdesinin en zenginlerinkinin iki katı olduğu tahmin ediliyor, bu da temel kalori kaynağı temel gıdalardan elde edilen en yoksul nüfus için yüksek değerli gıda ürünlerine erişimi geciktiriyor.

Küresel ölçekte ekonomik büyüme esas olarak kişi başına düşen gelir artışından kaynaklanacak. Bu özellikle OECD ülkeleri ve Çin'de geçerli. Buna karşılık, Sahra Altı Afrika'daki yüksek nüfus artışı, bölgedeki nispeten yüksek ekonomik büyüme oranının (yıllık %3,6), kişi başına yalnızca mütevazı bir büyümeye (yıllık %1,1 civarında) karşılık geldiği anlamına geliyor. Aynı durum, daha az ölçüde Yakın Doğu ve Kuzey Afrika bölgesi için de geçerlidir. Nüfusun önümüzdeki on yılda azalmasının beklendiği Avrupa'da yıllık %1,5 düzeyindeki mütevazı ekonomik büyüme, önümüzdeki on yılda kişi başına düşen gelirin yıllık %1,7 oranında artacağı anlamına geliyor.


Ekonomi ve Tarım

Gıda kaybı ve israfını hesaplamak için analitik yöntemleri birleştirerek gıda tüketimine ilişkin iyileştirilmiş tahminler sunmakta olan bu rapor 2030 yılına kadar perakende ve tüketici düzeyinde kişi başına düşen gıda israfının yarıya indirilmesi ve üretim ve tedarik zincirlerindeki gıda kayıplarının azaltılmasına yönelik Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 12.3 hedefini destekleyen kanıta dayalı politikaların geliştirilmesi için gereken ölçüm çabalarına katkıda bulunmaktadır.

Önümüzdeki on yıl için genel görünüm, IMF Dünya Ekonomik Görünümü Ekim 2022'deki gelecek on yıl için beklenen ortalama ekonomik büyümenin yüzde 2,7'den yüzde 2,6'ya düşürülmesinin yanı sıra Çin Halk Cumhuriyeti'ndeki düşüş dikkate alınarak yapılmıştır. Mevcut temel tahminler, geçen yılki varsayımlara benzer şekilde, enerji fiyatlarının 2023'te düşeceğini ve ardından 2032'ye kadar yavaş bir artışa geçeceğini varsaymaktadır. Tahminler, Rusya'nın etkisine ilişkin kısa vadeli değerlendirmeleri de içermektedir. Ukrayna'ya karşı savaş , ancak bölgedeki orta vadeli gelişmelere ilişkin bir değerlendirme şu anda yapılamamaktadır. Bu çerçevede, arz, talep, ticaret ve temel tarım ürünleri ile balık fiyatlarına ilişkin orta vadeli eğilimlere ilişkin küresel tahminler, geçen yılın tahminlerinden yalnızca çok az sapma göstermektedir.

Ancak savaş gıda, enerji ve girdi fiyatlarında belirsizlik yaratmaya devam ediyor. Savaşın başlangıcında, tahıl ve gübre stokunun azalması küresel pazarlar için büyük bir endişe kaynağıydı. Bir yıl sonra, Karadeniz Tahıl Girişimi'nin yürürlüğe girmesi ve ardından genişletilmesi sayesinde tedarik sorunları iyileşti. Bu bağlamda, tarımsal ürünlerin ana kullanımı olan kalori cinsinden küresel gıda tüketiminin, nüfus ve kişi başına düşen gelir artışında öngörülen yavaşlama nedeniyle önümüzdeki on yılda yılda yüzde 1,3 oranında artacağı öngörülüyor. .Tarımsal ürünlerin ikinci en önemli kullanımı hayvan yemi ve giderek artan bir şekilde su ürünleri yetiştiriciliğidir. Görünüm, düşük ve orta gelirli ülkelerde hayvancılık üretiminde beklenen hızlı genişleme ve yoğunlaşmayı vurguluyor ve bu da önümüzdeki on yılda yem talebinin hızla artmasına neden oluyor. Buna karşılık, yüksek gelirli ülkelerde ve Çin de dahil olmak üzere bazı üst-orta gelirli ülkelerde, hayvancılık üretimindeki daha düşük büyüme ve artan yemleme verimliliği, son on yıla kıyasla yem talebindeki büyümenin daha yavaş olmasına yol açacaktır.


Hayvancılık ve Biyoyakıt

Birinci nesil biyoyakıt hammaddelerine(odun talaş, hayvan gübresi gibi) olan talebin önümüzdeki on yıl içinde yavaş yavaş artması bekleniyor. Tarımsal ürünlerde ek biyoyakıt kullanımının çoğunun, artan ulaşım yakıtı kullanımı ve yüksek biyoyakıt harmanlama gereklilikleri nedeniyle Hindistan ve Endonezya'da gerçekleşmesi bekleniyor. Diğer önemli pazarlarda, ör. Avrupa Birliği'nde, ulaşım yakıtı kullanımının azalması ve diğer hammaddelere yönelme nedeniyle birinci nesil biyoyakıt hammaddelerine olan talebin azalması bekleniyor. Genel olarak, küresel şeker kamışı ve bitkisel yağ kullanımının biyoyakıt payının artması, mısırın biyoyakıt payının ise düşmesi bekleniyor.

Teknoloji, altyapı ve eğitim yatırımlarına ilişkin durum, geçen yılki tahminlere göre temel olarak değişmedi; bu nedenle, toplam küresel tarımsal üretimdeki büyümenin yıllık yüzde 1,1 seviyesinde kalması bekleniyor. Bu büyümenin büyük kısmı orta ve düşük gelirli ülkelerde gerçekleşecek. Girdilere erişimin daha geniş olduğunu varsayılmakta; ancak enerji ve tarımsal girdi fiyatlarındaki (gübre gibi) artışlar devam ederse, bu durum üretim maliyetlerini artıracak ve bu da gıda fiyatlarında enflasyona ve daha fazla gıda güvensizliğine yol açabilecek.

Küresel bitkisel üretim büyümesi, artan arazi kullanımından ziyade esas olarak artan verimlilikten kaynaklanacak. Bu nedenle, verimi artırmaya ve çiftlik yönetimini iyileştirmeye yönelik yatırımlar hayati önem taşıyor. Bitki ıslahında devam eden ilerleme ve daha yoğun üretim sistemlerine geçiş varsayıldığında, küresel bitkisel üretim büyümesinin yüzde 79'unun verim iyileştirmelerinden, yüzde 15'inin ekili arazi genişlemesinden ve yüzde 6'sının ise daha yüksek mahsul yoğunluğundan kaynaklanacağı öngörülüyor. Ancak son on yılda büyük üretici ülkelerde palmiye yağı ve kolza tohumu gibi mahsullerin verimi artmadı; Bu mahsullerin verimliliğini artırmak için daha fazla yatırıma ihtiyaç var. Bitkisel üretimdeki eğilimlere benzer şekilde, hayvancılık ve balık üretiminde öngörülen yüzde 1,3'lük yıllık büyümenin büyük bir kısmı, daha verimli sürü yönetimi ve daha yüksek yem yoğunluğundan kaynaklanan hayvan başına üretkenlikteki iyileşmelerden kaynaklanacak. Kümes hayvanlarının, sürdürülebilir karlılık ve uygun et-yem fiyat oranları nedeniyle küresel et üretimindeki büyümenin yaklaşık yarısını oluşturacağı öngörülüyor. Domuz eti üretimi, Doğu Asya'da Afrika Domuz Ateşi (ASF) salgınının ardından hâlâ toparlanıyor ve birkaç yıl içinde kriz öncesi büyüme yoluna devam etmesi bekleniyor. Küresel süt üretiminin önümüzdeki on yılda güçlü bir şekilde büyümesi ve bu büyümenin yarısının Hindistan ve Pakistan'da gerçekleşmesi bekleniyor.


Tarımsal Sera Gazı ve Küresel Durum

Görünüm, önümüzdeki on yılda yüzde 7,6 oranında artması öngörülen küresel tarımsal sera gazı (GHG) emisyonlarının önemini vurgulamaktadır. Küresel düzeyde, sera gazı emisyonlarındaki artış önceki on yıldakinden daha düşük olacak ve tarımsal üretimde öngörülen yüzde 12,8'lik büyümeden daha düşük olacak; bu da tarımsal üretimin karbon yoğunluğunda daha hızlı bir düşüşe işaret ediyor. Bununla birlikte, tarımın, Paris Anlaşması'nda belirtildiği gibi, özellikle tarımsal sera gazı emisyonlarındaki artışın yüzde 80'ini oluşturduğu tahmin edilen hayvancılık için, iklim değişikliğinin azaltılmasına etkili bir şekilde katkıda bulunmasını sağlamak için öncü çabaların geniş çapta benimsenmesi gerekiyor. Aynı zamanda tarımsal üretim sistemleri, daha sık ve yoğun aşırı hava olayları da dahil olmak üzere değişen iklime uyum sağlama zorluğuyla karşı karşıyadır. Azaltma ve uyum çözümleri, iklim açısından akıllı ve karbon nötr üretim süreçlerinin ve teknolojilerinin büyük ölçekli ve kapsayıcı şekilde benimsenmesini içerir.

Birincil tarım ürünleri ve işlenmiş ürünler ticaretinin önümüzdeki on yılda üretime paralel olarak artması bekleniyor. COVİD-19 salgını dünya çapında ticarette aksamalara yol açtı, ancak tarım ürünleri ticaretinin dirençli olduğu kanıtlandı. Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı, tarımsal emtia ticaretini, özellikle de Ukrayna'nın ihracatını ve fiyatlarını etkiliyor, ancak Temmuz 2022'de kabul edilen Karadeniz Tahıl Girişimi(ülkemiz bu girişimin içerisinde yer almakta) ve Avrupa Birliği - Ukrayna Dayanışma Yolları, küresel gıda güvenliğini desteklemek için ticaretin yeniden kurulmasına yardımcı oldu. Temel tahminler, iyi işleyen, şeffaf ve kurallara dayalı çok taraflı bir ticaret sisteminin kritik öneminin altını çiziyor. İhracat yasakları fiyat belirsizliklerinin olumsuz etkisini daha da artırıyor ve fiyatları artırıyor. Bu, yalnızca kısa vadede küresel gıda güvenliği (ve geçim kaynakları) üzerinde olumsuz bir etkiye yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda uzun vadede arz kapasitesini de zayıflatıyor.


Kaynak:

OECD-FAO Küresel Tarımsal Görünüm 2023-2032


156 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comments


bottom of page